تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۲۷
 

برخي از پيامدهاي اسراف در زمينه‌هاي فردي و اجتماعي از ديدگاه قرآن

Share/Save/Bookmark
برخي از پيامدهاي اسراف در زمينه‌هاي فردي و اجتماعي از ديدگاه قرآن
 
«اسراف» به معني وسيع كلمه هرگونه تجاوز از حد دركاري است كه انسان انجام مي‌دهد، ولي غالباً اين كلمه در مورد هزينه‌هاي اقتصادي به كار رفته است و تبذير آن است كه مال، در غير موردش مصرف شود هر چند كم باشد، و اگر در موردش صرف شود تبذير نيست هر چند زياد باشد.
پایگاه تحلیلی خبری هم اندیشی:براساس آموزه‌هاي ديني، اسراف و تبذير يا به تعبيري زياده‌روي و ريخت و پاش، زيانهاي گوناگون فردي، اجتماعي، اخلاقي و ... را در پي دارد كه حيات مادي و معنوي فرد و جامعه را تهديد مي‌كند، بنابراين جلوگيري از اسراف و رعايت اعتدال در امور مادي و معنوي همواره مورد تأكيد آيات و روايات اسلامي بوده است و خداوند متعال از بندگان خواسته است به خاطر آثار و عواقب شوم آن از اين گناه بزرگ دوري كنند.
پيامدهاي اسراف و تبذير در همه ابعاد زندگي انسان تأثير مي‌گذارد و يكي از عوامل اصلي محروميت و عقب ماندگي فرد و جامعه محسوب مي‌شود.
از مهم‌ترين اثرات سوء اسراف و تبذير به عنوان دو بلايي كه در قرآن و روايات اسلامي به شدت از آنها نهي شده مي‌توان به قطع نعمت الهي و فرود نقمت اشاره نمود.
همچنين مسرفين با خروج از مرز اعتدال، با بهره‌گيري از امكانات مادي اسباب فسق و فجور و خيانت و ظلم را در جامعه رواج مي‌دهند و براي رسيدن به لذتهاي دنيوي به هر عمل غير اخلاقي دست مي‌زنند تا جايي كه ايمان خود را از دست مي‌دهند و دلبستگي آنها به تجمل خود عاملي مي‌شود تا فرصت و مجالي براي تربيت و تهذيب نفس نيابند. از آن گذشته گاهي اسراف عامل افزايش مخارج زندگي تجمّلي است و چون از طريق درآمد مشروع اين امكانات براي افراد فراهم نمي‌شود، خود تبديل به عاملي مي‌گردد كه افراد بي‌ايمان را به انجام جرائم اخلاقي و اقتصادي مانند احتكار، خيانت، رشوه‌خواري، ربا و بهره‌مندي از سودهاي حرام اقتصادي كه اثرات بسيار نامطلوب بر فرد و جامعه خواهند داشت، سوق مي‌دهد.
از سوي ديگر، اسراف و تجاوز از حد در امور مادي و معنوي- همچون معصيت با چشم، گوش، زبان و ...- موجب كمرنگ شدن احكام الهي در مقابل آدمي و در نتيجه تكذيب حق مي‌شود اينجاست كه آدمي به تدريج از خدا دور شده و علاوه بر محروميت از نعمتهاي مادي الهي، از استجابت دعا نيز بي‌نصيب مي‌ماند و محبت و هدايت خداوندي از او سلب مي‌شود.
فلسفه اصلي پرهيز از اسراف و رعايت اعتدال را نيز مي‌توان حفظ ثروت فردي و عمومي و جلوگيري از فقر و بدبختي در جامعه عنوان كرد؛ چرا كه اسرافكاري جمعي از ثروتمندان و مرفهين بي‌درد در جامعه باعث محروميّت افراد ديگر و حتي اسرافكاري يك نسل موجب محروميت نسل‌هاي بعدي از بهره‌هاي خدادادي مي‌گردد و با پيدا شدن فقر و ناداري در جامعه زمينه پيدايش انحرافات و لغز‌ش‌هاي فراواني به وجود مي‌آيد كه شرف و شخصيت انساني در سايه آن مورد تهديد قرار مي‌گيرد. سرسپردگي به ثروتمندان و سقوط اخلاقي از جمله اين لغزشها است.
اسراف علاوه بر اينكه موجبات فقر و فساد و عقب‌ماندگي سياسي، اجتماعي جامعه را به دنبال دارد، در سيستم اقتصادي نيز يكي از عوامل به وجود آورنده كمبودها و گراني‌ها و بي‌عدالتي‌ها است زيرا مسرفين با خريد و مصرف و اتلاف بيش از حد كالاها تقاضاي زياد را در مقابل عرضه ثابت قرار داده و باعث ركود سيستم اقتصادي مي‌گردند و با طغيانگري به وسيله ثروت (بطر) و خودكامگي در مستهلك ساختن مال (ترف) در به تباهي كشيدن جامعه نقش به‌سزايي ايفا مي‌كنند.
کد مطلب: 333045