تاریخ انتشار : سه شنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۷ ساعت ۱۱:۰۴
 
تمام تحریم‌های رفع شده آمریکا بازگشت؛

آن اظهارات غلوآمیز درباره استحکام برجام چه شد؟

Share/Save/Bookmark
آن اظهارات غلوآمیز درباره استحکام برجام چه شد؟
 
آمریکا در حالی به طور یکجانبه و بدون هزینه تا امروز از برجام خارج شده است و تحریم ها را دوباره علیه کشورمان اعمال کرده است که تا دیروز مقامات دولتی و دیپلماسی کشورمان از استحکام این سند توافق صحبت می کردند.
پایگاه تحلیلی خبری هم اندیشی: «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا در روز جمعه 11 آبانماه دو روز قبل از روزی که تعیین کرده بود تحریم‌های برجام را دوباره اعمال کرد. وی پیشتر از این توافق هسته‌ای خارج شده بود. تحریم های جدید واشنگتن بخشهای کشتیرانی، مالی و انرژی ایران را شامل می شود. این تحریم ها دومین رشته تحریم هایی خواهد بود که از زمان خروج آمریکا از توافق هسته ای با ایران به اجرا در می آیند.

تحریم‌هایی که به خیال ترامپ صفر کردن صادرات نفت ایران را آرزو و مقصد خود قرار داده است. بر این اساس کشورهایی که واردات نفت از ایران را متوقف نکنند و همچنین شرکت هایی که به داد و ستد به نهادهای تحریم شده ایرانی ادامه بدهند تحریم خواهند شد. با این حال هشت کشور از این تحریم ها فعلا معاف می شوند تا بتوانند به طور موقت به واردات نفت از ایران ادامه بدهند. 

ترامپ در حالی تا به امروز به طور یکجانبه و بی‌هیچ هزینه‌ای از برجام خارج شده است که این موضوع با قول و قرار و وعده‌های مقامات دولتی که با مردم ایران در میان گذاشتند، همخوانی ندارد. با این صحبت‌ها بسیاری این تصور را داشتند که برجام قرارداد سفت و محکمی است که هیچ یک از طرفین به راحتی نمی تواند آنرا نقض کند.

البته این تصور که بر اساس صحبت‌های مقامات دیپلماسی و دولتی ایران بود کم کم رنگ باخت. هر چند که منتقدان نیز بر همین موضوع انتقاد داشتند که برجام راه فرارهای زیادی دارد و همواره با هر انتقاد از سوی دولتمردان با القاب و عناوین ناپسند نواخته می شدند. در زمان «باراک اوباما» رئیس سیاه کاخ سفید نیز همین روند به طور قطره چکانی انجام می شد.

 پس از شش ماه اجرای برجام بود که کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گزارشی اعلام کرد که آمریکا با اعمال تحریم‌های موازی برجام را بی‌خاصیت کرده است. درواقع در آن زمان کارویژه مقابله با برجام بر عهده کنگره آمریکا بود و به نوعی بازی «پلیس بد و خوب» در آمریکا شکل گرفته بود که عنوان می شد دولت پلیس خوب و کنگره پلیس بد است.

حتی چندین بار مقامات دیپلماسی کشورمان عنوان کردند که برجام نبایستی در اختلافات سیاسی بین دولت و کنگره آسیب ببیند. اما این روند ادامه داشت و دستگاه دیپلماسی کشورمان در هر بار نقض برجام مطرح می کرد که « روح برجام» آسیب دیده است. ولی با روی کار آمدن ترامپ در آمریکا همانطور که مقام معظم رهبری فرمودند قدرت نرم آمریکایی هم رو به افول رفت و رئیس جمهور جدید آمریکا پرده ها را کنار زد تا آمریکای واقعی در چشم جهانیان جلوه کند. 

حال در این روند دیده می شود که آمریکا بدون هیچ حساب و کتابی تنها برای تحریم بیشتر ایران دست به نقض یکجانبه برجام زده است. اروپایی‌ها هم در پی سازوکاری با ایران برآمده اند که برجام را به نوعی حفظ کنند اما آمریکا سعی دارد با شیوه ارعاب و هراس این مسئله را از ریشه تخریب کند. تا جایی که گفته می شود کشورهای اروپایی از راه اندازی شرکت مراودات تجاری با ایران در خاک خود واهمه دارند.

در ادامه به برخی از اظهارات مقامات دولتی و دیپلماسی کشورمان درباره استحکام برجام می پردازیم که در جای خود بسیار حائز اهمیت و قابل تامل هستند. 

روحانی: برجام چیزی نیست که کسی به آن دست بزند/ خروج از این تعهد هزینه بسیار سنگینی برای آمریکا خواهد داشت

روحانی در 20 فروردین ماه سال جاری بیان داشت: «ساختمان برجام به‌قدری مستحکم بوده که در این ۱۵ ماه با انواع فشارهایی که با درجه‌های مختلف بر آن وارد شده، این ساختمان مقاومت کرده است و این از نکات مهمی است که ملت ما و نمایندگان ملت در مذاکرات با قدرت‌های جهان همواره مدنظر داشته‌اند. دشمنان میلیاردها دلار پول خرج کردند که ساختمان برجام را خراب کنند و در این راستا توئیت‌های فراوانی کردند تا به امروز نتوانستند به این هدف خود برسند و اگر روزی بتوانند به برجام لطمه بزنند، ما در افکار عمومی جهان به عنوان ملتی پیروز که به عهدش وفادار است، شناخته شده‌ایم و اگر آنها عقب‌نشینی کنند، نشان می‌دهند که به پیمان وفادار نبوده و آبروی خود را در صحنه جهانی لکه‌دار کرده‌اند.»

رئیس جمهور همچنین در 29 شهریور 1396 بیان کرد: «این توافق چیزی نیست که کسی به آن دست بزند. این ساختمانی است که اگر یک آجرش کشیده شود تمام ساختمان فرو خواهد ریخت؛ بنابراین کاملاً این موضوع را مقامات آمریکایی باید از گوش و ذهن خودشان برای همیشه پاک کنند. برجام یا می‌ماند، با همه ویژگی‌هایی که دارد، یا از بین می‌رود. برجام قابل مذاکره نیست، برجام قابل اصلاح نیست، تکمله‌ای به این برجام زده نخواهد شد و اصلاحیه‌ای در کنار این برجام انجام نخواهد گرفت.»

وی همچنین در 21 مهرماه سال 96 بیان کرد: «برجام مستحکم‌تر از آن چیزی است که این آقا در دوران رقابت انتخاباتی فکر می‌کرد. ماه‌ها از حکومت جدید آمریکا گذشته و مداوم علیه برجام شعار می‌دهد و تازه که می‌خواست درباره برجام تصمیمی بگیرد، می‌گوید من می‌خواهم با همکاری کنگره به برجام تبصره بزنم. نمی‌داند که به برجام نه ماده‌ای اضافه می‌شود، نه تبصره‌ای و نه بندی.»

ظریف: تحریم‌ها به هیچ وجه باز نمی‌گردد و قطعنامه جدید هیچ ساز و کار تنبیهی ندارد

محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه در تیرماه سال 94 با حضور در صحن علنی مجلس توضیحاتی درباره روند مذاکرات ایران و کشورهای 1+5 و توافق صورت گرفته به نمایندگان گفت:« این تحریم‌ها برنمی‌گردد؛ اصلاً قطعنامه جدید هیچ سازوکار تنبیهی ندارد. تنها سازوکار بازگشت تحریم‌های گذشته طی روند طولانی 60 روزه حل و فصل اختلافات برای موارد برجام است. که باید هم کمیسیون مشترک شروع شود و یک کمیته سه نفره نظارتی هم در آنجا درست شده که رأی مشورتی می‌دهد.»

وی افزود: «اصلا تعلیق در هیچ جا نیامده است در هیچ جای برجام واژه تعلیق نیامده و هرکس تعلیق تجرمه کرده اشتباه ترجمه کرد است. در برجام اصلا تعلیق وجود ندارد، لغو کرد و دیروز هم لغو کرد لذا لغو تمام شد و دیروز لغو کرد و تاریخ اجرای لغو هم زمانی است که آژانس گزارش دهد که ایران این اقدامات کمی را انجام داده است.»
وزیر  امور خارجه در جمع خبرنگاران در 5 تیرماه سال جاری در پاسخ به سوالی در مورد سرنوشت برجام و مذاکرات ایران با اتحادیه اروپا در ارتباط با حفظ این قرارداد بین المللی  تصریح کرد: برجام سرجایش و محکم است.

ظریف در دیدار با کارشناسان بین الملل درپاسخ به این سئوال «فواد ایزدی» درباره بازگشت تحریم ها با اشاره به صحبت های تام کاتن که در توئیتر بر سر همین موضوع با ظریف مجادله ای کرد و بیان داشت با یک امضا رئیس جمهور آمریکا توانایی بازگشت تحریم ها را دارد بیان کرد: « به قول آن آقای تام کاتن که رفیق ما شد از بس که با هم دیگر روی توئیتر بر سر همین موضوع بحث کردیم با یک امضا تحریم ها را برگرداند؛ خوب برگرداند کی در دنیا اجرا می کند؟ تام کاتن که این رو گفت همه زیر توئیترش نوشتند که برو پولت را از هاروارد پس بگیر خوب حقوق یادت نداده است. واقعیت امر اینه بالاخر قاعده داره نمی تواند این کار را بکند آقای دکتر ایزدی. من به شما اطمینان می دهم.» 

عراقچی: برجام را طوری بستیم که آمریکا نتواند هیچ اقدام حقوقی علیه ما کند

«عباس عراقچی» معاون سیاسی وزیر خارجه نیز- ۲ تیر- در نهمین جشنواره تجلیل و تکریم از کارآفرینان و مدیران اشتغال‌زای کشور با اعلام اینکه برجام نیز مانند یک مسابقه فوتبال بود، گفت:«ما برجام را طوری تنظیم کردیم که آمریکا نتواند هیچ اقدام حقوقی علیه ایران کند و در همین چارچوب در نیمه دوم گفت ما نیستیم و از آن خارج می‌شویم این نشانه توانمندی ماست.»

عضو ارشد تیم مذاکره کننده در برنامه تلویزیونی جهان آرا که در بهمن ماه 96 انجام شد به صراحت از استحکام این سند دفاع کرده و گفت: « ترامپ اگر می دانست از برجام خارج می شود و هزینه ای پرداخت نمی کند تا حالا این کار را کرده بود»

عراقچی دی ماه سال قبل هم این دلیل جالب را برای ناتوانی آمریکا در نقض برجام عنوان میکند: «همین الان هم آقای ترامپ از روز اول رئیس جمهوری می خواهد کاملاً از برجام خارج شود ولی در عمل موفق نشد این کار را انجام دهد چون که برجام بخشی از قطعنامه شورای امنیت است نه اینکه این شورا برجام را تایید کرده بلکه برجام بخشی از قطعنامه است.»

عراقچی قبلا در خصوص این مکانیزم گفته بود: «در بند 36 اگر ادعا کنیم طرف مقابل نقض تعهدات کرده است مکانیسمی وجود دارد که کمیسیون حقوق بشر را در سطح معاونین و در قدم بعدی در سطح وزرا فعال می‌کنیم و اگر قانع نشدیم دو باره برنامه‌مان را فعال می‌کنیم. به همین آسانی! در صورتی که طرف مقابل به تعهداتش عمل نکند، ناظر و مجری خودمان هستیم!»

با این حال 5 سال است که کشور در تب و تاب لغو تحریم ها و برجام سوخته است و حالا برجامی که دولت بیان می کرد بزرگترین دستاورد خود است و پاستور نشینان تمام تخم مرغ هایشان را در سبد این توافق چیدند توسط آمریکا نقض شده و به قولی در کما رفته است. با این حال همواره مقامات دولتی بیان می کردند که آلترناتیو و جایگزینی برای این موضوع دارند اما هنوز در این برهه زمانی دولت چیزی رو نکرده است. موضوع جالبتر اینکه هنوز دولت در سودای حل مسائل داخلی کشور با استفاده از توان دیپلماتیک و  مسائل خارجی است.

م
کد مطلب: 404153
مرجع : جهان