تاریخ انتشار : سه شنبه ۳۰ شهريور ۱۴۰۰ ساعت ۲۳:۱۹
 

چرا غرب برای شروع مجدد مذاکرات عجله دارد؟

Share/Save/Bookmark
چرا غرب برای شروع مجدد مذاکرات عجله دارد؟
 
کاهش تعهدات برجامی و سرعت گرفتن روند غنی سازی در کنار روی کار آمدن دولت جدید و تغییر در مواضع سیاست خارجه و همچنین توجه به قدرت‌های شرقی، منتج به این شده که سیاستمداران آمریکایی و اروپایی بیش از پیش نگران به خطر افتادن منافع خود شوند.
پایگاه تحلیلی خبری هم اندیشی:دست برتر ایران باعث شده گذر زمان به ضرر آمریکا باشد. با رویکرد افزایش درصد غنی سازی و سیاست نگاه متوازن در مقابل نگاه غرب گرایانه دولت قبل و همچنین توجه به ظرفیت های اقتصادی مغفول مانده باعث شده در گذر زمان اثر پذیری تحریم ها کاهش یابد و در نتیجه اهرم فشار طرف غربی متزلزل شود.
 
 کاهش تعهدات برجامی و سرعت گرفتن روند غنی سازی در کنار روی کار آمدن دولت جدید و تغییر در مواضع سیاست خارجه و همچنین امضای توافق شانگهای و توجه به قدرت‌های شرقی، منتج به این شده که سیاستمداران آمریکایی و اروپایی بیش از پیش نگران به خطر افتادن منافع خود شوند.
 
نماینده آمریکا در سازمان های بین المللی وین در حالیکه سعی داشت موضع طلبکارانه نسبت به ایران داشته باشد، در عین حال اما نتوانست اضطراب خود را از به تعویق افتادن روند مذاکرات مخفی نگه دارد و از ایران خواست که سریعتر به توافقی که خودش به آن پایبند نیست برگردد. او گفته است فرصت بازگشت به پیروی کامل متقابل از برجام برای همیشه دوام نخواهد داشت. لوئی بونو حتی گفته آماده هستند تا همه‌ی تحریم‌های مغایر با برجام را لغو کنند. این در حالیست که آمریکایی‌ها در مذاکرات وین اعلام کرده بودند که 500 تحریم برجامی را لغو نمی کنند و میتوان این اظهارنظر را به عنوان یک عقب نشینی قلمداد کرد.
 
پیشتر نیز وزیر خارجه آمریکا آنتونی بلیکن در کنفرانس مشترک با وزیر خارجه آلمان از ایران خواست به روند مذاکرات سرعت ببخشد. وی گفت: داریم به آن نقطه نزدیک‌تر می‌شویم که بازگشت به تعهدات برجام باعث ایجاد منافعی نشود که از توافق اصلی انتظار می‌رفت.
 
همچنین تروئیکای اروپا هفته گذشته در بیانیه مشترکی ضمن اعلام نگرانی از میزان غنی سازی ۲۰ درصد و ۶۰ درصد از ایران خواستند در روند مذاکرات وین تعجیل کند. آنها در این بیانیه اینچنین گفتند: «ما قویا از ایران می‌خواهیم که فورا از فرصت دیپلماتیک برای بازگشت به مذاکرات هسته‌ای استفاده کند.»
 
اما علت این عجله برای شروع مذاکرات چیست؟
مواضع طرف غربی به وضوح نشان‌دهنده‌ی دستپاچگی آنان برای تسریع روند مذاکرات هسته‌ای است. علت این دستپاچگی را میتوان در دلایل زیر جستجو کرد:
 
غنی سازی 60 درصد و فراتر از آن
در آخرین گزارش منتشر شده توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آمده است که ذخایر اورانیوم 60 درصد غنی‌سازی شده ایران به 10 کیلوگرم رسیده که این میزان در ماه مه 7.6 کیلوگرم بوده است.
 
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همچنین برآورد کرده که ذخایر اورانیوم 20 درصد غنی سازی شده ایران به 84.3 کیلوگرم رسیده باشد که سه ماه پیش این میزان 62.3 کیلوگرم بوده است.
 
همچنین وال‌استریت ژورنال نیز چندی پیش خبر از کاهش چشم‌گیر نظارت‌های فراپادمانی آژانس از تاسیسات هسته ای کشورمان داد. در گزارش خود نوشته است موضوع مهمی که در دو گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دیده می‌شود این است که تهران مانع از دسترسی به تجهیزات نظارتی  شده و تجهیزات نظارتی را در یکی از سایت‌ها برداشته است.
 
این مساله نشان‌دهنده آن است که پیام تغییر گفتمان سیاست خارجی کشورمان در برابر زیاده‌خواهی‌های دشمن دریافت شده و آنها را نگران کرده است.
 
در سال ۸۸ نیز زمانی که روند مذاکرات هسته‌ای به بن بست خورده بود، کشور توانست در مقابل عدم همکاری طرف غربی، با تکیه بر توان داخلی و با مجاهدت دانشمندان هسته‌ای همچون شهید شهریاری به غنی سازی ۲۰ درصد برسد و در مقابل خواسته‌های فراقانونی طرف مقابل، اهرم فشار مناسبی در روند مذاکرات داشته باشیم.
 
با تصویب برجام روند غنی سازی ۲۰ درصد نیز متوقف شد و در مقابل آمریکا می‌بایست تحریم‌ها را لغو کند. اما در همان سال ابتدایی تصویب شدن برجام، تحریم‌های جدیدی توسط اوباما علیه ایران وضع شد.
 
چندی بعد با خروج آمریکا از برجام مجلس ایران دولت را موظف به کاهش تعهدات خود کرد که من جمله‌ی آن، از سرگیری غنی سازی ۲۰ درصد بود. چندی بعد در واکنش به عملیات خرابکارانه در تاسیسات هسته‌ای نطنز، ایران اعلام کرد که غنی سازی با خلوص ۶۰ درصد را شروع می‌کند. این درصد از غنی سازی عامل نگرانی تروئیکای اروپا و آمریکا شده است به طوریکه بیانیه‌ها و مواضع تندی علیه این اقدام صادر کردند. درنتیجه می‌توان گفت این پیشرفت هسته‌ای به عنوان یک اهرم فشار در مقابل زیاده خواهی طرف مقابل قابل استفاده است.
 
با امضای پیمان شانگهای و عضویت دائمی در آن و همچنین صحبت‌ها در خصوص امضای اسناد همکاری بلند مدت (مشابه سند همکاری ایران و چین) با دیگر کشورها، که در عمل می‌تواند درب همکاری‌های گسترده بین المللی را برای ایران بگشاید این پیام به طرف غربی ارسال شده است که ایران جهان را در آمریکا و اروپا خلاصه نکرده و همکاری‌های بین المللی خود را بی توجه به کارزار فشارحداکثری، گسترش می‌دهد.
 
برجام دیگر اولویت نیست؛ مقاومت فعالانه در دستور کار است
اعلام برنامه‌های دولت سیزدهم در حوزه سیاست خارجی نشان داد که دولت جدید برخلاف گذشته اولویت را به مذاکرات فرسایشی برجام نداده است.
 
وزیر امور خارجه در جلسه‌ی دفاع از برنامه‌های خود در مجلس شورای اسلامی از لزوم نگاه متوازن در سیاست خارجی اینچنین گفت: «اولویت سیاست خارجی دولت سیزدهم، همسایه‌محور و آسیا محور است، زیرا قرن ۲۱ متعلق به آسیا است؛ بنابراین در غرب آسیا به دنبال نهادینه سازی دستاوردهای میدانی مقاومت و در شرق آسیا به دنبال استفاده از ظرفیت قدرت‌های نوظهور اقتصادی برای رشد اقتصادی کشور و رفع محرومیت خواهیم بود.»
 
او همچنین در خصوص جایگاه برجام گفت: «وزارت امور خارجه را به برجام گره نخواهیم زد. همه تلاش خود را برای بی‌اثر کردن به موازات تلاش برای لغو تحریم‌ها به کار خواهیم بست و با مذاکره‌ای همراه خواهیم شد که فرسایشی نباشد و تأمین کننده منافع ملت ایران باشد.»
 
این اعلام موضع و سپس اخبار موفقیت‌های دیپلماتیک ایران در اجلاس شانگهای و مذاکرات با کشور تاجیکستان در کنار ارسال موفقیت‌آمیز کشتی‌های حامل سوخت که منتج به شکستن محاصره آمریکایی-صهیونیستی لبنان بود خود نشان دهنده این است که پروژه خنثی‌سازی تحریم‌ها و مقاومت فعالانه در دست اجراست و تا زمانی که دولت‌های غربی به جبران گذشته، رفع کامل تحریم‌ها و راستی‌آزمایی از سوی ایران احترام نگذارند ایران برای شروع گفت‌وگوهای جدید عجله‌ای ندارد. در مجموع می‌توان گفت طرفی که از سپری شدن زمان ضرر میکند ایران نیست.
 

م
 
کد مطلب: 433131