تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۱ ساعت ۰۹:۱۶
 

ارز ترجیحی چگونه نفس تولید را گرفت؟

Share/Save/Bookmark
 
با آغاز اجرایی شدن سیاست اصلاح ارز ترجیحی طی روزهای اخیر، این موضوع به اصلی‌ترین بحث درمحافل علمی تبدیل شده است. از ماه‌های قبل گزارش‌ها و تحلیل‌های متعددی درباره انحراف شدید اختصاص ارز ترجیحی و تأثیر بسیار اندک آن منتشر شده است.
پایگاه تحلیلی خبری هم اندیشی:  روزنامه ایران نوشت: شاخص قیمت تولیدکننده بخش صنعت که به عنوان تورم پیش‌نگر از آن یاد می‌شود، در آخرین فصل سال گذشته با تداوم روند نزولی تغییر مسیر داد. به این معنی که هر افزایش یا کاهش قیمت در شاخص قیمت تولیدکننده با وقفه زمانی یا گاهی همزمان در شاخص قیمت مصرف‌کننده نیز مشاهده می‌شود. بنابراین، از تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده بخش صنعت می‌توان به عنوان ابزاری برای پیش‌بینی تورم در بخش مصرف کننده استفاده کرد.

این شاخص که نشان‌دهنده میانگین قیمت دریافتی توسط تولیدکنندگان محصولات صنعتی است، در فصل زمستان سال گذشته کاهش قابل توجهی را نشان می‌دهد. براساس اعلام مرکز آمار ایران، تورم فصلی تولید بخش صنعت در زمستان به ۷.۸ درصد رسیده که درمقایسه با پاییز سال گذشته با ۹.۹ درصد؛ برابر با ۲.۱ درصد کاهش یافته است. همچنین تورم نقطه به نقطه در این فصل ۴۰.۷ درصد محاسبه شده که نسبت به پاییز ۵.۷ درصد کمتر شده است. در فصل پاییز سال گذشته تورم تولید بخش صنعت ۴۶.۴ درصد بوده است. علاوه بر این، تورم سالانه تولید بخش صنعت نیز در فصل زمستان پارسال با ۱۳ درصد افت به ۵۶.۷ درصد رسیده است. این درحالی است که در پاییز سال گذشته این شاخص ۶۹.۷ درصد بوده است.

افت ۲.۱ درصدی تورم فصلی

در فصل زمستان سال گذشته درصد تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده بخش صنعت نسبت به فصل قبل (تورم فصلی) به ٧,٨ درصد رسید که در مقایسه با فصل قبل ٢.١ واحد درصد کاهش دارد. در فصل مورد بررسی در میان زیربخش‌های مختلف صنعتی، کمترین تورم فصلی مربوط به زیربخش‌های «ساخت چوب و فرآورده‌های چوبی» با ١.٥ درصد، «ساخت وسایل نقلیه‌ موتوری، تریلرو نیم تریلر» با ١.٩ درصد و «ساخت محصولات دارویی، مواد شیمیایی مورد استفاده در داروسازی و محصولات دارویی گیاهی» با ۲ درصد بوده است. همچنین بیشترین نرخ تورم فصلی درمیان گروه‌های تولیدی به ترتیب مربوط به زیربخش‌های «ساخت کک و فرآورده‌های حاصل از پالایش نفت» با ۱۸ درصد، «ساخت فرآورده‌های توتون و تنباکو» با ١٢.٥ درصد و «ساخت سایر تجهیزات حمل‌ونقل» با ۱۱ درصد بوده است.

تورم نقطه به نقطه به ۴۰.۷ درصد رسید

در زمستان١٤٠٠ درصد تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده بخش صنعت نسبت به فصل مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) به ٤٠,٧ درصد رسید. این درحالی است که تورم نقطه به نقطه در فصل پاییز سال گذشته ٤٦.٤ درصد بوده که نشان‌دهنده کاهش ۵.۷ درصدی این شاخص در زمستان سال گذشته است. به عبارتی، میانگین قیمت دریافتی توسط تولیدکنندگان محصولات صنعتی به ازای تولید کالاهای خود در داخل کشور، دراین فصل نسبت به فصل زمستان ١٣٩٩، معادل ٤٠.٧ درصد افزایش دارد. در میان زیربخش‌های مختلف صنعتی، کمترین تورم نقطه به نقطه مربوط به زیربخش‌های «ساخت وسایل نقلیه موتوری، تریلر و نیم تریلر» با ٢٠.٦ درصد، «ساخت محصولات رایانه‌ای، الکترونیکی و نوری» با ٢٦.٤ درصد و «ساخت محصولات دارویی، مواد شیمیایی مورد استفاده در داروسازی و محصولات دارویی گیاهی» با ٢٨.٢ درصد است. بیشترین تورم نقطه به نقطه نیز دراین فصل به ترتیب مربوط به زیربخش‌های «ساخت سایرمحصولات کانی غیرفلزی» با ٦١.٤ درصد، «چاپ و تکثیر رسانه‌های ضبط شده» با ٥٥.٩ درصد «و تولید پوشاک» با ٥١.٦ درصد است.
 


تورم سالانه ۱۳ درصد کاهش یافت

درصد تغییرات میانگین شاخص قیمت تولیدکننده محصولات صنعتی در داخل کشور در چهار فصل منتهی به فصل زمستان ١٤٠٠ نسبت به مدت مشابه در سال قبل یا همان تورم سالانه به ٥٦,٧ درصد رسید که نسبت به فصل قبل ۱۳ واحد درصد کاهش نشان می‌دهد. در پاییز سال گذشته تورم سالانه تولید محصولات صنعتی ۶۹.۷ درصد اعلام شده بود.

در فصل مورد بررسی، در میان زیربخش‌های مختلف صنعتی در کشور، کمترین تورم سالانه مربوط به زیربخش‌های «ساخت فرآورده‌های توتون و تنباکو» با ۲۵ درصد، «ساخت محصولات دارویی، مواد شیمیایی مورد استفاده در داروسازی و محصولات دارویی گیاهی» با ٣٤.٨ درصد و «ساخت وسایل نقلیه موتوری، تریلرو نیم تریلر» با ٣٦.٧ درصد و بیشترین تورم سالانه به ترتیب مربوط به زیربخش‌های «ساخت مواد شیمیایی و فرآورده‌های شیمیایی» با ٧٣.٩ درصد، «ساخت چوب و فرآورده‌های چوب و چوب‌پنبه، بجز مبلمان؛ ساخت کالاها از نی و مواد حصیربافی» با ٦٩.٨ درصد و «ساخت سایرمحصولات کانی غیرفلزی» با ٦٨.٥ درصد بوده است.

سنجش ارز ۴۲۰۰ در کاهش هزینه‌های تولید

با آغاز اجرایی شدن سیاست اصلاح ارز ترجیحی طی روزهای اخیر، این موضوع به اصلی‌ترین بحث درمحافل علمی تبدیل شده است. از ماه‌های قبل گزارش‌ها و تحلیل‌های متعددی درباره انحراف شدید اختصاص ارز ترجیحی و تأثیر بسیار اندک آن منتشر شده است.

در همین راستا، براساس آمار و ارقامی که مرکز آمار ایران در گزارش شاخص قیمت تولیدکننده محصولات مرغداری‌های صنعتی، گاوداری‌های صنعتی و محصولات صنعتی از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ منتشر کرده است؛ به‌خوبی می‌توان میزان اثرگذاری ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی بر هزینه‌ها و قیمت تمام شده این محصولات را که بخش عمده‌ای از ارزترجیحی به آنها تخصیص می‌یافت بررسی کرد. این درحالی است که در تمام این بخش‌ها شاهد جهش تورم این بخش‌ها پس از اختصاص ارز ترجیحی هستیم.

بر پایه گزارش مرکز آمار ایران از تورم تولیدکننده محصولات مرغداری‌های صنعتی، از سالی که ارز ترجیحی متولد شد، تورم این بخش نیز با جهش قابل توجهی همراه شده است. در شرایطی که نرخ تورم سالانه این بخش در سال ۱۳۹۵ ، ۱۰.۴ درصد و در سال ۱۳۹۶ معادل ۱۶.۳ درصد بوده در سال ۱۳۹۷ به عنوان نخستین سال اجرای سیاست ارزترجیحی تورم این بخش به یک‌باره به ۴۵.۲ درصد افزایش یافته است که فاصله معناداری با سال‌های قبل دارد. در سال ۱۳۹۸ نیز تورم سالانه این بخش ۱۶.۵ درصد بوده که درسال ۱۳۹۹ به ۵۸.۱ درصد و در سال گذشته به ۵۲.۸ درصد افزایش یافته است.

تورم تولید محصولات گاوداری‌های صنعتی نیز دراین مدت با وضعیت مشابهی روبه‌رو شده است. درسال ۱۳۹۵ تورم این بخش تنها یک صدم درصد بوده که درسال ۱۳۹۶ به ۸.۸ درصد رسیده، ولی در سال ۱۳۹۷ که ارز ترجیحی اعمال شد نرخ تورم سالانه این بخش به ۵۴.۶ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که درسال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ نیز به ترتیب ۳۷.۳ و ۳۲.۴ درصد بوده است.

بخش دیگری که از ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی بهره‌مند بوده ولی اختصاص میلیاردها دلار ارز ارزان تأثیر چندانی در کاهش هزینه‌ها و در نتیجه قیمت تمام شده آن نداشته، ساخت محصولات دارویی و مواد شیمیایی مورد استفاده در صنعت دارو است. تورم سالانه صنعت دارو نیز در سال ۱۳۹۵ برابر با ۵ درصد بوده که درسال ۱۳۹۶ به ۶.۷ درصد رسیده است. هرچند این بخش به دلیل نظارت‌های بیشتری که اعمال شده وضعیت بهتری در مقایسه با سایر کالاهای مشمول ارزترجیحی داشته، اما در سال ۱۳۹۷ تورم این بخش به ۲۷.۴ درصد افزایش یافته است. در سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ نیز تورم سالانه این بخش به ترتیب ۳۴.۵، ۲۹.۷ و ۳۴.۸ درصد بوده است. از میان زیربخش‌های محصولات صنعتی که گزارش تورم تولیدکننده آن برای زمستان سال گذشته منتشر شده، زیربخش تولید محصولات غذایی نیز یکی از بخش‌هایی است که به صورت غیرمستقیم باید از ارز ترجیحی متأثر می‌شد، اما در این بخش هم شاهد شرایطی مشابه با صنعت مرغداری، گاوداری و دارو هستیم. در حالی که در سال ۱۳۹۵ نرخ تورم سالانه تولید محصولات غذایی ۴.۷ درصد و در سال ۱۳۹۶ ، ۱۳.۳ درصد بوده به یک‌باره در سال ۱۳۹۷ به عنوان نخستین سال تخصیص ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی به ۵۸.۶ درصد جهش پیدا کرده است. درسال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ نیز تورم سالانه این بخش به ترتیب ۳۷.۱، ۵۶.۸ و ۵۶.۷ درصد محاسبه شده است.

ش
کد مطلب: 443295